Oor - Het grote talent van matthew Bellamy (16 juni 2001)

De titel, Origin Of symmetry, is bijna mooi van semi-intellectualistische lelijkheid. Maar da's bijzaak. Wat telt, is de vraag of het eerdaags te verschijnen, tweede Muse album gaat doen wat je op grond van het stormachtige muzikale gehalte ervan mag verwachten: van Muse een Hele Grote Band maken. En zanger, gitarist, toetsenist, componist, bandfilo-soof en natuurtalent Matthew Bellamy (22) daar nog een beetje bovenuit tillen. Portret van een Ster in wording? Dat 't een bijzonder jochie was, bleek al bij onze eerste ontmoetlng, eind 1999. Het Muse-debuut Showbiz was nog maar nauwelijks uit en op 't eerste gehoor leek er welnig meer aan de hand dan een piepjong handje dat probeerde ergens tussen Jeff Buckley en pak­weg Radiohead te belanden: dezelfde gemotioneerde songs, dezelfde Intense muzikale voordracht, dezelfde hoge zangpartijen. zange gitarist Matthew Bellamy - spichtlg koppie, piekhaar, klein, mager - was nog tamelijk zwljgzaam. Al leek hlJ, toen al, precles te weten wat hlj wilde, waarom hlj dat wllde, hoe hlJ het wllde en, vooral, hoe snel hij het wllde. Rusteloosheld alom En dat tengere Jongenslijf. Twee vragen onderweg in het destijds gehouden interview, in een hoofdstedelijk hotel, kwam het omslagpunt. Geconfronteerd met de voorzichtige koppeling van Muse aan het idioom van Buckley en Radiohead, legde Bellamy niet de verwachte en inmiddels beproefde dooddoeners op tafel - 'wij maakten deze muziek al lang voordat zij het deden' dan we 'wij hebben helemaal geen platen van die acts in huis, dus hoe zouden we etc.' - maar ontstak hij in een doorwrocht betoog over zijn werkelijke invloeden: obscure Zuid­Amerikaanse componisten, spaanse flamenco­helden, vergeten Amerikaanse bluespioniers, Griekse folklore en de nodige hoogdravende klassieke werken. Niet veel later vertelde hij hoe hij zijn hele leven lang, vanaf zijn vierde levenslang eigenlijk al, wist wat hij wilde. En hoe dat tot op de dag van vandaag doorwerkte in alle vezels van zun bandje. Als voorbeeld noemde hij de policy die Muse jegens platenfirma's hanteerde. 'Maverick, het label van Madonna, heeft ons gestrikt voor de Amerikaanse markt, maar de rest van de wereld pakken we anders aan. we willen in elk land een afzonderlijke deal.we willen platenlabels die hun eigen land goed kennen. Dat is nuttiger dan een multinational die denkt de hele wereld te kunnen bestrijken.' Nee, van dat trio uit Teignmouth, Devon waren we nog niet af. Dat was zeker. Bellamy en zijn bandgenoten - bassist Chris Wolstenholme en drummer Dominic Howard - doken nadien nog tweemaal uitgebreid in ooR op en daarbij werd vooral duidelijk wat er aan muzikaal, intellectueel en filosofisch potentieel in de fragiele voor­man zat. Behalve met zoveel mogellik oefenen op gitaar en piano en het minutieus voorbereiden en invullen van alles wat bij een beetje carriereplanning komt kij ken, bleek Bellamy namelilk vooral bezig met nadenken. over de zin van het leven, ja, zoals we allemaal weleens doen, maar ook over moderne communicatie­technologie, kunstmatige intelligentie, religie, evolutie, de angst voor de dood, de bevrijding van de ziel, de invloed van exotische culturen op de westerse samenleving, psychologische oorlogsvoering, spiritualiteit... Het hield hem 24 uur per dag bezig, zel hij. 'De hele nieuwe plaat gaat erover.' Kunnen we hier overigens volstaan met het opsommen van al die favoriete gespreksonderwerpen zonder er nog even grondig op in te gaan? Ja, in het geval van Bellamy wel. want, zegt hij, hij is inmiddels alweer 'lichtjaren' verder. Wat hem de ene dag obsessief bezighoudt, kan 'm soms de volgende dag alweer gestolen worden. Bellamy wil verder in het even en snel, als 't even kan. Hij zet zaken op een rij, wisselt er met anderen van gedachten over, trekt conclusies, legt die eventueel vast in nieuwe songs, stelt zich vervolgens weer nieuwe vragen en begint dan gewoon van voren af aan. Zoals gezegd, Bellamy heeft haast. 'Tijd gaat sneller naarmate je ouder wordt,' weet hij. 'En de tijd die je nog te gaan hebt, wordt nu eenmaal steeds korter.' Toch zitten er wel vaste, beklijvende basiswaarden in de hersenspinsels van Bellamy. wat buiten kijfstaat - en waar hij ook vaak op terugkomt - is zijn haat-liefdeverhouding met het geloof ook op Origin Of Symmetry duikt dat weer regelmatig op. Zijn atheistische opvoeding heeft hem, zegt hij, opgezadeld met een schrijnend tekort aan religleus besef en anderszins spirituele houvast. Vandaar dat hij zo slecht in staat is om lang stil te staan bij zijn levensvragen en er bij voorkeur rationele, zakelijke antwoorden bij zoekt. '1k neem geen genoegen met mijn perceptie alleen,' zei hij eerder dit jaar tijdens een interview in Londen, toen de nieuwe Muse-CD voor driekwart af was. voortdurend op zoek naar nieuwe manieren om dingen te zien en te begrijpen. En juist door mijn gebrek aan religieus inzicht kom ik dan al snel op die zakelijke benadering ult. zo ga ik dus ook met leven en dood om. En ik weet niet of ik dat jammer moet vinden.' Tijdens dat interview vertelde hij ook over de broze geestes- en gezondheidstoestand waarin hij eind vorig en begin dit jaar zat. Alle hectiek rond het drukke toerschema en de opnamen van de nieuwe plaat hadden ertoe geleid dat Bellamy regelmatig last had van uitdrogingsverschijnselen, die - mede vanwege de wankele balans tussen alcohol, water en paddestoelen ook nog eens voor hallucinaties en nachtmerries zorgden. Die op hun beurt weer flinke hoeveelheden paranoia in Bellamy aanwakkerden. Kortom: in zun geest vond het afgelopen jaar vooral een verbeten gevecht tussen ratio en waanzin plaats en het daarop gebaseerde con­ceptalbum heet Origin Of Symmetry Zoiets. Goed gaan we t ook nog over muziek hebben? Ja. Want er is reden voor. Origin Of Symmetry is namelijk een CD waar we dit jaar niet omheen zullen kunnen. Een Grote, zoge­zegd. Een onstuimige, grillige, gee~motioneerde, bombastische, indrukwekkende en heel soms nogal theatraal door de bocht vllegende. Maar dat laatste kan ie wel hebben. En wie de ironie in, pakweg, dat groteske slotakkoord van afsluiter Megalomania (kerkorgel) niet hoort, neemt popmuziek te serleus. We gaan met Matthew Bellamy 0ok maar eens over muziek praten. Om te beginnen. Want wie Muse recentelijk live aan 't werk heeft gezien, zal moeten beamen dat de 22-jarige voorman inmiddels feilloos de kunst verstaat om op het podium boven zichzelf uit te stijgen en met alles wat hij doet de aandacht glorieus op zich gevestigd te houden. Als hij zingt, zingt hij uitbundig, zwierig, hoog uithalend. Als hij gitaar speelt, doet hij dat soepel, doeltreffend, subtiel Als hij piano speelt, doet hij dat mool, krachtig, smaakvol. wat hij ook doet, hij doet 't met verve. En hoe gek en ongepast de associaties misschjen ook zijn, het valt niet mee om soms niet een heel klein beetje Freddie Mercury en een heel klein beetje Jimi Hendrix in hem te herkennen. Dezelfde presence, dezelfde naturelle handelingen, dezelfde (zij het nog ontluikende) grandeur. Met Jimi Hendrix blijkt Bellamy overigens geen moeite te hebben. Integendeel. 'Als er een band is waarmee ik Muse zou durven vergelijken, is het de Jimi Hendrix Experience. Een grote inspiratiebron. Jimi wist dat hij z'n gang kon gaan op het podium, want hij had een betrouwbare ritmesectie achter zich. ik ook. De beste die ik me maar kan wensen.' Zo zie je Muse dus ook: eerst jij en dan de twee anderen.Daar ontkom je niet aan, als zanger, gitarist en toetsenist. Bovendien schrijf ik de songs. Maar de andere twee stellen mij wel in staat om te doen wat ik doe. Zonder elkaar hebben we geen bestaansrecht.' Wat Je doet, ziet er heel natuurlijk uit ook dat geswitch van zang naar gitaar naar piano; het lijkt je nauwel,jks moeite te kosten. Dat is een kwestie van fanatiek oefenen. wat voor mij belangrijk was, was dat er een situatie ontstond waarbij ik niet meer hoefde na te denken bij mijn spel, zodat ik me kon concentreren op emoties en gevoelens. Die fase heb ik nu bereikt. Er is nu ruimte voor improvisaties en variaties. Dat maakt dat geen twee optredens hetzelfde zijn.' Wanneer kwam je er eigenlijk achter dat je talent in de muziek lag? Ik herriner me dat ik al op extreem jonge leeftijd probeerde te spelen. 1k was drie of vierIk weet ook dat het me meteen een goed gevoel gaf, alsof alles om me heen wegviel. Dat is nadien alleen maar sterker geworden. Hoe meer ik speelde, hoe meer de dingen en mensen in mijn omgeving vervaagden en hoe prettiger ik me erbij voelde. Het reduceerde mij tot iets heel... eenvoudigs. lets simpels en naiefs. Alles aan mij werd heel basic. Dat is nog steeds zo. Zodra 1k begin te spelen, verdwijnt alles. En dat is precies de state of mind die 1k nodig heb om te componeren, om creatief te zijn. Het stelt me ook in staat om op een objectieve manler over mezelf te schrijven de meeste gevoelens en herinneringen zijn immers vervaagd. De ballast Is weg.Een soort meditatie. In mijn geval hoort dat gevoel gewoon bij het muziek maken. Het loopt sowieso parralel aan hoe m'n leven er momenteel uitzlet. Ik heb duidelijke keuzes gemaakt en daar leef ik naar. 1k heb er bijvoorbeeld voor gekozen om niet te lang meer op een plek te blijven, ook geestelijk niet. Als je dat wel doet, kom je er nooit achter wie je bent. Je zit elke dag In dezelfde omgeving, in hetzelfde huis, met dezelfde bezittingen om je heen, dezelfde vrienden, hetzelfde werk. Als je dat allemaal hebt en je vraagt je vervolgens af wie je bent en waar je staat, dan geeft die omgeving al het antwoord. Je bestaat alleen in die context. En dat is een nepbestaan. 1k zoek die zekerheden dus niet op. 1k heb nauwelljks vrienden, geen vaste verblijf­plaats, geen gezin, niet echt een steady job... Nu ik daaraan gewend ben, Is dat erg prettig. Het betekent dat zich om mij heen niets kan vormen waarin ik me opgesloten zou kunnen voelen. Alleen die notie van vrijheid, van het ontbreken van verantwoordelijkheden, stelt me in staat om me te verliezen In mijn nmuziek. Heel mijn bestaan staat in dienst van Muse. Dat is helder en overzichtelljk. Geen andere afleidingen.' In de plaattitel zlt ook wel lets van 'terug naar de basis, terug naar het overzichtelijke'. 'Precies. Origin Of Symmetry is het... ding dat in me zit, dat ik zijn wil. 1k kan me herinneren dat ik een jaar of zes was en op een van m'n eerste schooldagen op het schoolplein zat te kilken naar de spelende kinderen. En 1k weet nog heel goed dat ik me toen een ding afvroeg; waarom ben 1k hier? Een van de simpelste vragen die je jezeif kunt stellen. Dat soort vragen is altijd blijven terugkomen in mijn leven. 1k zie het als de definitie van de ziel: de enige con­stante in je leven en je geest, terwijl alles om je heen~verandert en evolueert. En hoe meer er om je heen verandert, hoe helderder en sym­metrlscher de contouren van je ziel worden.' Waar komt eigenlijk die drang vandaan om je leven in te richten zoals je nu doet? Dat gefocuste, dat fanatieke... 'Ook dat vormde zich al toen 1k heel jong was. Waarschijnlijk had ik problemen thuis of op school.' Waarschijnljk? Dat weet je niet meer? 'Niet exact meer. Althans, 1k kan nu niet meer lnschatten in hoeverre 1k bepaalde dingen destijds als problemen ervoer. Bovendien zijn, door het fanatisme waarmee 1k me opSlOOt in mijn muzikale wereld, veel herinneringen weggesneld. Escapisme bestond op zeker moment niet meer vooor mij 1k zat altijd In m'n eigen wereld. 'terugkeren op aarde, dat was escapisme [lacht]. vergis je niet in mijn vastbeslotenheid om goed te worden in wat 1k deed. 1k ging volledig voorbij aan de vraag of ik wel talent had. ik geloofde, en geloof nog steeds niet, in talent. Dok niet in bekwaamheld. ledereen kan alles leren, zolang de wil en de vastberaden­held er maar zijn. Het gaat om verlangen, niet om aanleg. Bovendien had 1k verschrikkelijk veel plezier in het musiceren en hielp ook mijn oudere broer een handje mee. Hlj liet me steeds allerlel soorten muziek horen en zette me dan achter de piano. Dan moest 1k het nadoen. Hij experimenteerde met me. Ook als zijn vrienden op bezoek waren. Dan was het: Kom, we gaan met Matt spelen Hij vond mijn gedrevenheld wel interessant, geloof 1k. Het eerste dat ik helemaal onder de knie had, was het themamuziekie van Dallas [Iachtj.' lemand die extreem fanatiek met lets bezig is, heeft vaak een Hoger Doel. 'Dat valt mee. Ervan genieten zolang het duurt, da's voldoende. Zodat 1k na afloop kan zeggen dat ik gedaan heb wat 1k kon. Maar 1k maak me geen zorgen over de toekomst. 1k leef van dag tot dag.' Chris en Dominic lijken lang niet Zo gedreven als jij. 'Misschien niet. Hun gedrevenheid gaat minder ver, dat klopt. Ze zijn gedreven In wat zij doen en daar houdt het op. Ik denk dat ik meer over muziek nadenk en met de band bezig ben dan zij, ja.' Beschrijf hen eens, qua karakter en rol binnen de band. Chris is de meest... stabiele. Hij heeft een heel geregeld prive-leven en is zowat het tegenover­gestelde van mij. Dominic is heel relaxed, heel laidback. En heel meegaand. Hij is de gemakkelijkste van ons drieen. Samen zorgen ze er ook voor dat ik in balans blijf dat de stoppen niet doorslaan. want soms neig ik naar al te grote extremen. zij schuiven me dan weer even terug naar het midden.' Heb je zeif nog een prive-leven? 'Nauwelijks. Een solide basis is er in elk geval niet. En ik zie mezeif in de nabi]e toekomst geen gezin met vrouw en kinderen hebben. Misschien wel noolt.' Je lijkt er geen moeite mee te hebben om je muziek soms flink over the top te laten gaan. De zangpartijen incluis. 'Ja. En daar zit niet eens zo heel veel ironie in [lacht]. Het heeft ook te maken met de dingen die me momenteel inspireren. Ik luister veel naar kiassieke muziek. Dat is soms 00k behoorlijk bombastisch. En voor de rest... waarom zouden we het niet doen? De hele plaat gaat over het verleggen van grenzen, dus ook in de muzikale ideeen komt dat terug. 1k schaam me niet om te klinken als een operazanger. Of een vrouw. Veel verder zullen we overigens niet gaan, denk ik. In de toekomst gaan we beslist een bescheidener richting op. Naar wat voor dingen luister je? 'Berlioz, Chopin, Rachmaninov, Debussy... Voornamelijk pianomuziek.' Wat je dus meteen terughoort in de intro's van de eerste nummers van de CD. 'Ja. zie het als een statement. Het is lang geleden dat er in de Engelse popmuziek werd geexperimenteerd met klassieke dingen. En op onze manier is het nog nooit gedaan.' Over statement gesproken: ik moest erg lachen om net slotakkoord van de plaat, het eind van Megalomania 'Dat is de meest afwijkende song die we momenteel hebben. ook inhoudelijk. Hij is nogal... antichristendom. De oorspronkelijke titel was Thoughts Of A Dying Atheist 1k ageer daarin tegen religies die voor zichzelf een beeld van God hebben gecreeerd, puur om er macht aan te ontlenen. Het is een zeer provocerende song, waarin ik me doelbewust als atheist opstel. Er zit veel boosheid in. in feite roep ik de machtswellustelingen ter verantwoording die zich achter hun Godsmasker schuil houden. 1k daag God uit om z'n ware gezicht te laten zien. want ik geloof werkelijk dat er achter dat masker niets zit' Terwijl je juist zou denken: die Bellamy denkt na over alle aspecten en niveaus van het leven, daar moet toch een dosis spiritualiteit bij komen kiiken. En een zekere grotere macht Toch niet. Het blijft allemaal heel aards. Op Megalomania na gaat blijna de hele cd over moderne technologie en de invloed daarvan op ons, mensen. Heel realistischen tastbaar, Plug In Baby, screenager New Born, alle personages die daarin rondlopen, staan onder zware invloed van media en communicatiemiddelen. Wat het contrast met de klassieke muziek eigenlijk wel amusant maakt Ja, maar nogmaals: dat is niet ironisch bedoeld. Het was pas ironisch geworden als we voor een aanpak a la Ladytron hadden gekozen. Muse is een serieuze band. Zo willen we ook de popgeschiedenis ingaan. Ik merk weleens dat mensen het komisch vinden als ik zo hoog zing, maar voor mij is dat verre van grappig. Op Origin Of Symmetry zul je sowieso geen humor aantreffen. grappige dingen inspireren me niet.' BR> Op de nieuwe plaat staat een opmerkelijke cover: Feeling Good van Nina Simone. Vanwege de tekst. Die paste goed binnen de lijn van de plaat. We spelen 'm al live, maar beter dan welk eigen nummer ook verwoordt Feeling Good de opwinding en sensatie die je voelt als je dingen voor 't eerst ziet of meemaakt. Daar voelde ik me sterk verwant mee. Het afgelopen jaar is er vreselijk veel met me gebeurd; meer dan in de twintig jaar daarvoor. Daar zou ik tien albums mee kunnen vulllen, maar ik kan me ook beperken tot deze ene song. Dat laatste heb ik maar gedaan. Kost minder tijd [lacht]. Feeling Good staat ook een beetje voor de toekomst van Muse. Die kant wil ik op. lets meer hoop, lets meer positivisme.' De boosheid is er nu uit? 'Min of meer. Al hoop ik wel dat de woede en onmacht op origin Of Symmetry niet te geisoleerd overkomen. Er zou wel een soort hoop, een soort verwachting uit moeten spreken. In die zin is het helemaal niet zo'n negatieve plaat. Het moet uiteindelijk uitmonden in iets goeds.' Je lijkt in veel opzichten al precies te weten waar 't met Muse naartoe moet 'Was dat maar waar. 1k heb geen enkele concrete verwachting. En ik vermijd al te vastomlijnde doelstellingen. Dat kan alleen maar tegenvallen. Want wat moet je als je je doel bereikt hebt?' Nieuwe doelen formuleren? ZO werken de meeste bands. Steeds een staple verder 'Ja, misschien... Kijk, ik heb er geen bezwaar tegen om miljoenen CD's te verkopen en in volle stadions te spelen, maar ik vind 't belangrijker dat ik tijdig herken dat het bergafwaarts gaat met de band. Daar ben ik meer op gefocust dan op succes. 1k vind: het mag niet stagneren of inzakken. Nooit.' Jullie lijken me geen gemakkelIjke band om mee te werken. 'we kunnen moeilijk zijn, ja. We weten wat we willen; is dat moeilijk? Misschien. Maar we zijn geen obsessieve perfectionisten die geen inbreng van buitenat dulden, of zo. lemand als David Bottrill [producer] ging daar op een heel tactische manier mee om. Hij liet ons onze gang gaan, maar voerde ondertussen heel stilletjes allerlei aanpassingen door. Hij is een zeen zeer modern denker, heel erg bezig met nieuwe opnametechnieken waar nog blijna niemand kijk op heeft. Dus hij kon experimenteren zonder dat wij het merkten. Maar het eindresultaat werd er wel beter door. Ons perfectionisme heeft elgenlijk alleen betrekking op onszelf. We willen het uiterste ult de groep halen. Het leven is te kort om niet elk moment ten volle te benutten. 1k wil alles meemaken, al het goede, al het slechte. En daar ben 1k tamelijk onverstoorbaar in. Het kan nu in elk geval niet bijzonder veel schelen wat mensen van me denken. Maakt dat mu moeilijk om mee te werken? Waarschijnlijk dus wel, ja. Maar dat houdt vanzeif weer op. Net als Muse.' Erik van den Berg

back to articles