Oor - Bombastischer dan Origin Of Symmetry kan het echt niet meer worden (juni 2002)

Van de band Muse hebben we er maar een. De Griekse mythologie echter, leert ons dat er negen muzen zijn. Welke van deze bevallige godinnen van de kunst word belichaamd door het Engelse drietal Matthew Bellamy, Chris Wolstenholme en Dominic Howard? Een gesprek over bombast, songteksten en de DVD Hullabaloo. In de trein van London Heathrow naar de plaats van het interview. Het uit z'n winterslaap ontwakende landschap trekt nog maar grauwtjes voorbij. Behalve dan de al groene wilgenboom, de voorbode van het aanstaande seizoen. Hoe zat het ook alweer? In het latijn luistert de wilg naar de naam Helice, hij gaf als beschermer naam aan de plaats waar de negen muzen woonden, de berg Helicon. De muzen zijn de godinnen van de kunst. Van oudsher roepen kunstenaars hen dan ook aan in gebed. Wordt zijn gebed verhoord, dan fungeert de kunstenaar vervolgens als doorgeefluik van het hogere, voor de creatie van de emotionele, ontroerende uitingen die bekend staan onder de naam kunst. Logisch dan ook dat de verzamelplaatsen van deze uitingen naar hen vernoemd zijn: musea. En logisch dan ook dat een drietal jochies dat zich simpelweg Muse noemt, in korte tijd uiterst succesvol zal blijken. Is het een goddelijke hand die ervoor gezord heeft dat de plek waar het gesprek met Muse plaatsvindt, uitkijkt op het imposante en vermaarde British Museum? Clio is de muze van de geschiedenis. Zij houdt het vanuit haar oneindige liefde tot op heden kort. Ja, het klopt dat zannger en gitarist Matthew, bassist Chris en drummer Dominic al vanaf hun dertiende samen in een bandje spelen, maar pas toen ze in 1997, alledrie begin twintig, de naam Muse aannamen begon het echt. Moeten we de mijlpalen hier nogmaals opsommen? Even kort, dan. De twee fris klinkende EP'S Muse en Muscle Museum, waarmee men al direct in het spoor van groten als Radiohead en Jeff Buckley trad. En waarmee men een contract in de wacht sleepte bij Madonna's Maverick-label (in de V.S. alleen; Muse zoekt zo mogelijk per land naar de beste deal.) In 1999 verschijnt het lekker dynamische debuutalbum Showbiz. De groep wilde echter meer dan zomaar in een al bestaand hokje worden geduwd, en maakte dat in een keer duidelijk met het vorig jaar verschenen Origin of Symmetry. De nog typische als popliedjes te categoriseren nummers van het debuut bleken grotendeels ingeruild voor muziek die breed uitgemeten was, met een bombast waarvan we dachten dat Freddie Mercury die mee z'n graf had ingenomen. Kernwoorden? Megalomaan, pompeus - maar dan niet in negatieve zin. Nee, Euterpe, de muze van de muziek kon haar aanwezigheid met geen indrukwekkender visitekaartje duidelijk maken. Daarnaast hadden we nog mijnheertje Matthew Bellamy zelf. Die had zich inmiddels ontwikkeld van schuchtere puber die het allemaal ook niet weet tot een podiumbeest zonder weerga. Een gesprekspartner zodanig intelligent, dat de journalist die een blik in zijn diepe gedachten mocht werpen er hoogtevrees van kreeg. Griekse mythologie, religie, traditionele muziek wereldwijd, de dood, u noemt het, Bellamy kent het. Van binnen en buiten. Is het normaal dat zo'n jong iemand zo veelzijdig getalenteerd is? Of is hier sprake van goddelijke tussenkomst? En zorgt die er dan voor dat Bellamy geen bord voor zijn kop krijgt? Want dat is ook zog zoiets: naast zijn zevenmijlslaarzen loopt hij tot op heden niet. Terwijl daar toch alle aanleiding toe bestaat. Het onwaarschijnlijke grote succes van Origin Of Symmetry, de doorlopende aandacht in de pers voor de groep, maar voornamelijk toch voor zijn persoontje. De succesvolle wereldwijde tournees. En de daarbij horende geneugten seks, drugs en rock & roll. Genoeg om niet alleen een singer/songwriter de kop te kunnen kosten, maar ook het jongsclubje waar hij deel van uitmaakt. Desgevraagd besluit het drietal bij een korte terugblik op het voorafgaande, dat het juist aan zijn langdurig samenzijn te danken is dat Muse nop op het spoor zit. Bellamy: De laatste twee jaar waren ongelooflijk hectisch. Een chaos aan indrukken, zowel goede als slechte. Wil je dat trekken, daarin steeds de juiste keuzes maken, dan moet je juist kunnen vertrouwen op die weinige dingen die nog wel zeker zijn, zoals onze onvoorwaardelijke vriendschap. Dat vinden de overige twee leden natuurlijk ook. Howard: De binding die we met elkaar hebben wordt er juist alleen maar sterker door. Maar wekt het gegeven dat Muse steeds meer als The Matthew Bellamy Band word gepresenteerd, geen irritaties op? Wolstenholme: Matthew schrijft nu eenmaal alle song en alle teksten, dus is het logisch dat hij ook de aandacht krijgt. Jawel, maar hoe voelt dat? Wolstenholme: We spelen al zolang samen, we kennen elkaar door en door, als er nu een vervanger zou komen van Dominic of mij, dan zou die op alle fronten een buitenstaander zijn Howard: En blijven. Wolstenholme: En blijven, ja. Laat ik het anders stellen: ik heb de indruk dat inzake de muziek de groep best zonder een van jullie zou kunnen. Bellamy: Muse zal altijd uit ons drieën bestaan. Ik wil het van de andere horen. Wolstenholme: Laat ik het dan zo zeggen: we hebben nooit een liedje van Matthew opgenomen dat iemand van ons tweeën niet leuk vond. Howard: Maar eigenlijk vinden we alles waar hij mee aan komt zetten altijd wel oké. Maar nooit de behoefte om zelf met iets te komen? Howard: Ik schrijf zelf wel eens een songtekst, maar nee, ik ben nog lang niet goed genoeg. Wolstenholme: De ballades worden altijd kan en klaar door Matthew aangeleverd, maar bij de rockers werken we de ideeën soms wel eens samen uit. En dat leidt wel eens tot botsingen? Wolstenholme: Hoe bedoel je? Nou, Matthew heeft vorig jaar tijdens interviews aangegeven dat een nieuwe plaat van Muse meer ingetogen moet gaan worden. Wat nu als jij er juist liever stevig tegenaan wil? Wolstenholme: O, maar ik houd ook heel erg van ingetogen muziek. Goed. Over die nieuwe plaat dan maar. Daar valt nog weinig structureels over te zeggen. Dingen moeten in ieder geval anders, nu. Niet meer opnemen in dezelfde studio. Niet meer samenwerken met dezelfde producer. (John Leckie, bekend van o.a. Radiohead). Bellamy: Laten we wel zijn: bombasticher dan Origin of Symmetry kan het echt niet meer worden. Of in zoverre, live hebben we het nog iets weten door te trekken, met als resultaat de twee songs The Gallery en Hyper Chondriac Music. Maar die zullen dus zeker niet op de nieuwe plaat komen. Welk komen ze op de binnenkort te verschijnen DVD, Hullabaloo. Een dubbelaar. Waarvan het eerste schijfje een registratie bevat van een concert dat de groep vorig jaar in Parijs gaf en het tweede wat backstage footage en de nodige amateuristische geschoten filmpjes uit de privé sfeer, die losjes samensmelten tot een documentaire van 40 minuten. Voor wie geen DVD-speler bezit, geen nood: de muziek van het concert zal ook op een reguliere CD verschijnen. Weer een dubbelaar. Waarvan het tweede schijfje ons nu B-kantjes en obscuriteiten brengt. Bellamy: We hadden al een tijdje de wens om iets met livemateriaal te doen. Misschien wat snel, na amper twee studioplaten, maar ik vind dat je juist vroeg in je carrière als je nog enthousiast en gedreven bent, liveopnames moet uitbrengen, en niet, zoals de meesten, wanner je oud, vet en over je hoogtepunt heen bent. Howard: Sinds onze laatste tournee werken we met grote filmschermen op het podium. Eentje waarop je mij ziet, eentje met Chris en eentje met Matthew. Aan alle kanten word je daarvoor door door cameramensen belaagd. Een ervaring, als je net uit het kleine clubcircuit komt. In het begin wat vreemd, maar je raakt eraan gewend, en gaat proberen het optimaal te benutten, als extra onderdeel van de hele show. Zo'n show helemaal uitwerken qua regie, met als doel er uiteindelijk een perfect DVD-concert van te maken, was erg interessant om te doen. Bellamy: Het is helemaal in de lijn van wat we begonnen waren met onze platen. Het hoogtepunt van ons kunnen. Wat dat aangaat beschouw ik de DVD als een afsluiting van een periode. Ik ben zelf ook benieuwd waar het vanaf nu naartoe zal gaan. Weet je nog die Nina Simone-cover op Origin of Symmetry, Feeling Good? Ik denk dat het gevoel daarvan centraal komt te staan. Terpsichore, muze van de dans, strut your stuff. Erato, Polyhymnia en calliope samen de drie muzen van de verschillende vormen van poëzie: die over liefde, die van het gebed, en de verhalende. Laten we het eens over de teksten van Bellamy hebben. Eerlijk gezegd was dat het eerste onderwerp dat ik bij hem aankaartte. Waarop hij terstond voorstelde de andere twee jongens dan maar te laten vertrekken. Maar die waren er net even goed voor gaan zitten en keken me uiterst beteuterd aan. Het goede gesprek over wat nou precies hun rol binnen de band is, kent u inmiddels. Afgemarcheerd. De songteksten dus. Die over de liefde het geloof heeft Bellamy naar eigen inzicht wel genoeg bedreven. Ten tijde van Origin of Symmetry was hij voornamelijk bezig met dat waar ieder jongen van zijn leeftijd mee bezig is, de gevoelens van meisjes, het leven en jezelf, die dan nog zo moeilijk te plaatsen zijn. Pas sinds kort kan Bellamy iets anders dan zichzelf observeren, zegt hij, en daarmee vertellen vanuit het buitenstaanderperspectief. De laatste teksten die ik geschreven heb blijken gewoon minder persoonlijk dan vroeger. Wie de teksten van de eerste twee platen achter elkaar leest valt het wellicht op dat ze allemaal handelen over het thema All That Could Have Been. We hadden samen zo gelukkig kunnen zijn, als niet dit, als niet dat. Klinkt dat bekent? Ja, dat klopt wel. Ik worstelde in die tijd met allerlei problemen. Problemen zoals iedereen die heeft. Via zulke teksten kwam ik er uiteindelijk uit. Gevoelsmatig dan. Want het is niet dat ik er de oplossing door vond. Het was een kwestie van negatieve energie kwijtraken via woorden. Woorden als persoonlijke uiting van emotie, los van hun werkelijke betekenis? Ja. En wat dat aangaat staan teksten bij mij dan ook op de tweede plaatst, omdat woorden nooit hetzelfde betekenen. Neem nu een simpel hallo. Het hangt maar net van je toon af wat de betekenis kan ervan kan zijn, of hoe die betekenis wordt opgevat. Daarom heeft het geen zin om mijn teksten vanaf een blaadje te analyseren. Je moet juist horen hoe ik ze zing. Aangezien dat wisselt per optreden kunnen ze zoveel dingen beteken. Ik schrijf altijd eerst de muziek, probeer dan te bepalen hoe ik daarbij zingen wil, welke emotie ik erin kwijt wil, en ga daarna pas op zoek naar woorden om de emotie in te vatten. Dit klinkt alsof al je teksten geen werkelijke verhaalwaarde hebben. Toch weet ik zeker dat er genoeg lijn in zit om er iets uit te halen, een boodschap, een gevoel. Als je hier uit het raam kijkt, dan zie een museum staan. Ik beschouw een songtekst als een kunstobject, dat je als in een museum kan bekijken. Een object waarmee een kunstenaar geprobeerd heeft voor zichzelf iets te zeggen, iets wat nodig uit hem moest. Het publiek kan er vervolgens haar eigen betekenis in zien, haalt er haar eigen boodschap uit, of steun, of neemt er aanschoot aan. Toch heb je net aangegeven dat je laatste teksten niet meer over jezelf gaan. Hoe moet ik me dat dan voorstellen? Wat ik uiteindelijk in mijn teksten wil bereiken is dat ze perfect aansluiten bij de muziek. Muziek is het medium waaraan je situaties in je leven verbind. En als je dan weer eens een nummer uit je verleden hoort, dan zit je direct weer terug in die tijd, inclusief alle gevoelens, problemen, emoties. Voor mij zijn de beste songs die, waarvan de teksten je op zo'n moment hebben bijgestaan. Om dat te bereiken zal ik toch wat meer verhalend moeten worden, denk ik. Maar die verhalen gaan dus niet meer over jezelf? Het zijn verzinsels, naar aanleiding van wat ik zie of hoor. Kijk, ik voel me geen popster die een bepaalde boodschap wil uitdragen. Ik heb niet de behoefte een lans te breken voor wat ook. De macht van het met een microfoon voor een massa staan, die zegt me niets. Je kunt je haar een gekke kleur geven, vreemde petjes dragen, rare dansjes doen. De ultieme vrijheid van het artiest zijn. Die ervaar ik wel, maar verder... Als ik me slecht voel, of juist heel erg goed, dan uit dat zich op het podium via de muziek. Dat maakt het steeds anders, hetgeen de reden is waarom ik een popster kan zijn. Daarvoor doe ik dit. Zo communiceer je ook met het publiek, krijgt het ook een indruk, een boodschap, zonder ik die persoonlijk heb hoeven vertellen. Herinner je nog, dat je ooit eens hebt gezegd dat je het liefst om de zes maanden ergens anders zou willen wonen, dit om het leven vanuit zoveel mogelijke verschillende perspectieven te kunnen observeren? Jawel, en tot nu toe lukt me dat redelijk. We wonen sinds kort niet meer in Londen, maar in Birmingham. Ik vraag dit omdat ik in je teksten vaak het gebruik van schuld tegenkom. We hadden zo gelukkig kunnen zijn als jij niet dit, of als ik niet dat. Dat is een typisch westers perspectief. En in anderen culturen hebben ze daarvoor in de plaatst schaamte bijvoorbeeld? Maar die interesse in andere gezichtspunten is iets heel persoonlijks, en staat los van mijn teksten. Daar komt bij, de anderen jongens zullen nooit hun familie hier in Engeland kunnen achterlaten. Dus nee, wonen in Moskou is er vrees ik niet bij. En jij kunt op jouw beurt niet zonder hen? Nee. Muse heeft en zal altijd uit ons drieën bestaan. Er zal in de toekomst ongetwijfeld veel veranderen, maar daar kun je van op aan. En over de muze gesproken: van Melpomene en Thalia Respectievelijk die van de tragedie en de komedie, hebben we in al die jaren van Muse nog niets vernomen. Want laten we wel zijn, humor is in de muziek van Bellamy - en zelf in de privé-beelden op de DVD - ver te zoeken. Ernstige dingen zijn er ook nog niet gebeurd. Misschien laat Melpelmonen hem een vroege dood sterven en geeft ze hem zo een ereplaats in het museum van de popmuziek, naast een grootheid als Jeff Buckley. Als mythe kun je pas echt succesvol worden, immers. Maar nee, ik vergis me. Dit is niet het werkgebied van de muzen. Tegen dit soort duistere krachten moeten ze juist beschermd worden, hetgeen ook gebeurd: door de wilgenboom. En heeft die zijn macht al niet laten gelden? Het adembenemende concert dat Muse op het afgelopen Pinkpopfestival gaf, was het werkelijke startsein voor de lente in muziekland; voor een glorieus popjaar 2002. De scheidslijn tussen ronduit irritant en briljant is uiterst dun, staat naar aanleiding hiervan op de 3voor12-website van de VPRO te lezen. Kun je iets anders verwachten van een groep die het lievelingetje is van de goden? Muse maakt geen muziek, Muse is muziek, slaat een andere schrijver dan ook de spijker op de kop. Muse is het beste wat er bestaat.... en Matthew mag er best wezen, ik vind hem leuk, schrijft weer iemand anders. Voor hem of haar een tip: wie wil dat iemand verliefd op je wordt, moet wilgenbladeren in zijn zakken stoppen en vervolgens de persoon opzoeken. En nog een tip: wie wil iets voorspoedig gaat en blijft gaan, die sterke wilgentakken in zijn hoed. Matthew zal wel raar opkijken, de volgende keer dat hij in Nederland komt optreden Roger Teeling

back to articles